Việt Nam, bác sĩ và con chó

 
Tình cờ trong một dịp đến Bắc Ninh công cán, tôi có nghe một ông chú ở đấy dậy đứa con trai: "Sau này lớn lên, mày làm con chó thì tao còn tự hào vì mày biết trông nhà, chứ mày mà làm bác sĩ, thì tao từ mặt". Khi nghe những lời này, tôi cảm thấy vô cùng ngạc nhiên, bởi nó ngược lại với những gì mà tôi biết bấy lâu nay.

Trong một xã hội mang nặng tính thù hằn giai cấp như VN hiện nay, theo lẽ thường, người nông dân luôn mơ ước con cái mình sau này lớn lên có thể làm kỹ sư, bác sỹ, giáo viên..., là những nghề được đánh giá cao và được tôn trọng. Như một người chủ cửa hàng điện thoại dậy con: "Cô giáo dù mới ra trường thì người ta cũng gọi là cô, bác sĩ còn trẻ mấy người ta cũng gọi là bác, công an dù là đi nghĩa vụ báo chí cũng ca ngợi là chiến sĩ, còn như tao, làm kinh doanh, bạc cả đầu ra nhưng trẻ con nó cũng gọi bằng 'thằng'".

Trở lại với câu chuyện bác sĩ. Khi tôi hỏi vì sao bác lại có tư tưởng kỳ cục như vậy, người đàn ông tâm sự: " Tao đéo biết thiên hạ người ta dậy con như thế nào, nhưng từ thời ông cố đẻ ra ông tao, đến thời tao bây giờ, khi dậy dỗ con cái chỉ biết có mỗi một câu: "Cha ko cần con phải làm ông này bà nọ, ko cần con phải kiếm được nhiều tiền, chỉ mong con sau này là một người lương thiện". Mà nghề bác sĩ ở VN có khác gì bọn trộm cướp giết người?".
Tôi hỏi làm sao bác lại có ý nghĩ đó, bác trả lời: "Cả nhà tao là nông dân, sức khỏe tốt, nhưng ốm đau bệnh tật có từ ai. Những lúc đi viện, mới thấy hết được cái khổ, cái nhục của người nghèo. Mày tính, nhà tao làm nông, ăn còn chả đủ nói gì đến chuyện quần áo đàng hoàng? Vào đến viện, bọn chúng nó nhìn thấy những người như tao là nó đã khinh ra mặt rồi, nó hạch sách, quát nạt, mỉa mai..., nhục như con chó. Mà có phải là tao đi khám chùa của nhà nó đâu, tiền viện phí tao đóng đéo thiếu một đồng, phong bì cũng đầy đủ, nói chung là người ta sao thì tao vậy. Trong khi đó, chính mắt tao thấy, một thằng giang hồ được đám bạn nó đưa vào viện cấp cứu, chưa đến cổng nó đã quát bác sĩ, y tá, chửi bảo vệ như chửi chó rồi, nhưng có đứa nào dám ho he, vẫn phải phục vụ nó như phục vụ bố mình. Mình cung kính khép nép thì nó khinh, còn bọn khinh nó thì nó khép nép. Cái sự đời bây giờ, bác sĩ đều thế cả".

Người đàn ông còn cho biết thêm, ở cái làng này, mỗi lần có người làng đi bệnh viện về, là kiểu gì cũng xúm xụm nhau lại chửi y tá, chửi bác sĩ và chửi cả ngành y học nói chung. Chửi thì chửi như thế, nhưng nếu nhà nào có điều kiện cho con cái học hành, thì trong định hướng nghề nghiệp sau này, bác sĩ là một trong những nghề được ưu tiên hàng đầu. Trong làng có gia đình nào có người thân làm bác sĩ ở bệnh viện này nọ, họ đều thường xuyên mang ra khoe với ánh mắt tự hào. Vậy là như một sự mâu thuẫn khó lý giải, dù ghét dù chửi, nhưng cái khổ cái nhục luôn khiến họ có mơ ước được đứng vào trong những vị trí đấy để có thể mở mày mở mặt với thiên hạ.

Chia tay người đàn ông, tôi vừa đi vừa nghĩ miên man. Chợt tôi nghĩ đến một hiện tượng phổ biến trong xã hội, đó là, các bạn cứ để ý mà xem, hầu như gia đình bác sĩ nào cũng có ít nhất 1 người thân mắc bệnh không chữa được? Làm nghề bác sĩ, thường rất thành công về mặt tiền bạc, nhưng ít gia đình có được hạnh phúc thực sự. Có lẽ đúng như dân gian vẫn thường nói: "Công an đòi dạy thiên hạ nhưng ko dạy nổi con mình, bác sĩ chữa cho thiên hạ nhưng ko chữa đc cho người nhà mình". Rất phi khoa học, nhưng ở 2 hiện tượng trên, có lẽ ta nên giải thích theo quan điểm tôn giáo. Đó là quy luật Nhân Quả!

Ai biết ơn ai?

Có thể bạn cho tôi là bất nghĩa vô ơn, hoặc tôi hoang tưởng, hoặc tôi phiến diện... nhưng theo quan sát của tôi, thì trong giới bác sĩ VN hiện nay, chuyện bác sĩ nhận phong bì dường như là thủ tục không thể thiếu. Họ luôn cho rằng, đấy là cái quyền của họ, đấy là lòng biết ơn của bệnh nhân dành cho họ, rằng ko có họ thì bệnh nhân ko thể tồn tại.

Tôi từng đọc được đoạn chat giữa một ông bác sĩ già đú đởn đi tìm "hàng", và một cô sv đại học ngoại thương năm thứ nhất. Trong đó, ông bác sĩ cho rằng, nghề tương lai của cô gái ko có cũng chả sao, còn nghề bác sĩ của ông ta thì không thể thiếu được. Ông ta khẳng định tương lai cô gái chắc chắn phải có lúc cần đến nghề của ông, còn ông thì "chẳng việc gì mà phải nhờ đến nghề của em cả". Như vậy, có nghĩa là bác sĩ VN(hoặc đa số) luôn có một niềm tự hào rất lớn đối với nghề nghiệp của mình, đến mức họ cho rằng tất cả những nghề nghiệp khác chỉ là tầm thường so với nghề "cứu người" của họ.

Đúng là người dân VN nói riêng và mọi người nói chung thường có cảm giác biết ơn đối với vị bác sĩ đã chữa bệnh cho mình. Nhưng theo quan điểm của tôi, đó chỉ là một cách để thể hiện đạo đức của con người. Còn thực ra mà nói, chữa bệnh chỉ là một giao dịch sòng phẳng. Ông chữa bệnh cho tôi, tôi trả tiền cho ông. Tiền đấy để ông mua thức ăn, ông sinh sống... Ko có ông chữa bệnh, tôi chết, nhưng ko có tôi trả tiền, ông cũng chết đói. Nói như một số bạn trẻ vẫn nói vui: "Ko mày đố thầy dậy ai", ở đây ta có thể hiểu ko có bệnh nhân, bác sĩ cũng đi làm cửu vạn.

Bác sĩ luôn cho rằng người ta phải biết ơn mình, vậy ko biết đã có vị nào khi cầm bát cơm lên tự hỏi: "Ko có người nông dân làm ra hạt lúa hạt gạo, thì có khi đến bố mình cũng chả sống nổi để mà ốm đau bệnh tật nữa chứ nói gì đến mình lớn đc bằng này để mà làm bác sĩ?". Có nhiều người cả đời chả bao giờ mắc bệnh, ko cần đi bệnh viện vẫn khỏe re. Còn thằng nào ko ăn cơm mà sống được quá 1 tuần, thì phải cho nó vào lò nướng ngay vì nó đích thị là phù thủy. Vậy thì bác sĩ phải nhớ một điều bất cứ khi nào họ nhai một hạt cơm: Phải biết ơn người nông dân trên hết. Có lẽ bác sĩ VN ko được đào tạo để hiểu điều này?

Ốm đau bệnh tật là chuyện khẩn cấp, chuyện tức thời, chuyện phát sinh, còn cơm ăn áo mặc là chuyện hàng ngày. Chỉ khi ốm đau bệnh tật người ta mới sử dụng sản phẩm của bác sĩ, còn bác sĩ thì bất cứ lúc nào, bất cứ khi nào cũng phải sử dụng sản phẩm của người khác. Từ cái áo trắng mặc trên người, dao mổ, xe đẩy, giường nằm,... tất thảy đều là sản phẩm của các ngành nghề khác. Vì vậy, hãy vả vào mồm thằng bác sĩ nào dám nói ko cần biết ơn các ngành nghề khác bằng ngành bác sĩ.

Tôi từng nghe đứa em gái định cư ở Hồng Kong hơn 1 năm nay kể: "Bác sĩ ở bên này, có giết nó nó cũng ko dám lấy phong bì". Chưa nói Hoa Kỳ, các nước châu Âu và Nhật Bản, Hàn Quốc... luật pháp còn nghiêm hơn ở Hong Kong.

Nghĩ mà đau xót thay cho dân VN ta, đã nghèo thì chớ còn gặp phải bọn khốn nạn. Mà quan điểm của người VN "mạng người là quý nhất" nên lúc ốm đau bệnh tật, nào ai có tiếc tiền? Vậy nên bác sĩ VN càng ngày càng béo múp.

Vì sao:

Bác sĩ, bệnh viện và ngành y như thế, nhưng bất cứ khi nào lên báo đài, truyền hình... họ đều biến thành những "chiến sĩ" trên mặt trận "cứu người". Họ trở nên lung linh với tấm lòng nhân ái vô bờ, y đức mẫu mực, thương yêu bệnh nhân đến quên mình??? Như vậy, một lớp sơn son thếp vàng đã được quét lên bên ngoài lớp gỗ mục rỗng bên trong. Khiến cho ngay cả chính bác sĩ cũng gật gù: "Mình đúng là chiến sĩ!".

Luật pháp chưa nghiêm và cơ chế quản lý còn chưa hợp lý có lẽ là nguyên nhân chính khiến cho bộ mặt của ngành y VN trở nên tởm lợm như hiện nay. Nói thật nhé, người dân đéo cần biết lời thề hypocrat nó méo tròn làm sao, đéo cần biết thằng bác sĩ ấy có lương tâm hay ko, nhưng yêu cầu nó làm đúng luật trước đã. Thằng nào làm đúng luật dân biết ơn 1 thì thằng nào tốt bụng dân biết ơn 10, thế thôi. Tôi thực sự hi vọng trong một tương lai không xa, luật pháp nước ta sẽ quan tâm hơn đến mặt này.

Tôi viết ra bài này ko phải để kêu gọi các bạn "ko cần biết ơn bác sĩ", chỉ là chẳng qua trong một lúc ngẫu hứng, tôi muốn chia sẻ với các bạn một số quan điểm và quan sát của mình bấy lâu. Tất nhiên nó có thể đúng với người này và trở nên khó chịu với người khác, nhưng đây chỉ là quan điểm của cá nhân tôi, ko phải tôi khóc thuê cho tất cả mọi người. Còn bản thân tôi, tôi vẫn luôn cảm động khi nghe được bất cứ một lời cảm ơn nào người ta dành cho nhau.
Góc Nhìn!!!

Bonus thêm ảnh mấy em y tá đú đởn ở bv Bạch Mai, đói quá ko ăn được thuốc nên phải ra ngoài mua thức ăn. 
Quần trắng silip đen, khiêu dâm vl =))


Loading related posts...

36 Comments:

Anonymous nói...

Cách đây 2 tháng chị gái em phải vào bệnh viện mổ. lúc đưa chị vào p` mổ thì y tá chạy ra tìm... mẹ em, hỏi là "ng` nhà bệnh nhân đâu?" - "phong bì ah`, ko cần phong bì, bao nhiêu đây? cho bác sĩ chính bao nhiêu? bác sĩ gây mê bao nhiêu?"
Nhưng dù sao trên đời này ko phải bác sĩ nào cũng như thế. tks GOD.
-Chuối-

Anonymous nói...

Thật ra thì bạn nói có phần đúng, mình cũng là nạn nhân của loại BS thiếu lương tâm. Theo mình biết XH này vẫn còn nhiều BS tốt đó, mình mong họ không bị xúc phạm.

Anonymous nói...

Bên cạnh 1 bài viết ý nghĩa cũng ko thể thiếu các e xinh tươi \m/, mỗi tội ko thấy mặt :D

Anonymous nói...

me mat do bhu the thi` nguoi benh chac benh luon qua :((

Anonymous nói...

con bên trái lộ rõ quần lót, trông muốn lick từ phía sau quá, hic hic

Anonymous nói...

đúng là cái bọn vô ơn, đừng vơ đũa cả nắm thế. Họ phục vụ chúng mày, cứu chúng mày xong để chúng mày quay sang chủi họ thế à. Chính mày mới là thằng không có đạo đức ấy.
mày cứ lên các BV tuyến trên xem, họ làm việc vất vả như thế nào mà có đòi hỏi gì đâu. Nghề gì cũng có kẻ xấu người tốt, có thang mất dạy người đạo đức. mà mày có biết lương của 1 bs cũng chi bang luong của nguời ngành khác không(bac 1 :2.34*730), thấp hơn hiều so với với bon công an và bộ đội đấy, trong khi họ phải chiu trách nhiệm cao, học hành thì vất vả mày có thấy thế la không công bằng không?
Không biết thì đừng có phát ngôn bừa bãi.

Anonymous nói...

@ số 6:
VL quá, lương thấp thế mà vẫn giầu, có lẽ các bác sĩ mổ được vàng trong bụng bệnh nhân chăng :))
Họ phục vụ họ ko lấy tiền à? Phục vụ ko công hả? Nếu phục vụ ko công thì dân cũng biết ơn lắm lắm =))

Anonymous nói...

thang so^' 6 dung' la` ngu cuc suc' nhu vay cung~ sua~ dc bien me may dum` cho nho`. Luong bac' si~ thap^'???---> nha` q1 q3 di xe hoi. Vo bv hoi~ 1 cau la nghe chui~ nghe nat ko can` biet may` lon' tuoi~ hon ong co' ngoai no'. Chac cha may di bv nghe chui~ cung~ thay vui lam ha~. Chua thay thang` ngu nao` cuc suc', ngu dien tien, ngu can ba~ nhu thang` so 6

Anonymous nói...

bac si ma ngheo phai giau chu, ko giau di hoc lam gi nhieu cho cuc zay. a ma trong 2 em cung dc day

Anonymous nói...

ma hai em do mua gi vay ta. chac phai tra tien chu ai cho ko.the day.con di me tui bay co benh thi di chet luon di. vo bv tao ma gap tao da vo mong

Anonymous nói...

tren doi nai k co ji la cho k ca,ban hay hieu dieu do

Anonymous nói...

phải nhìn vấn đề theo 2 mặt chứ, nhà tôi cũng là 1 gia đình có truyền thống về nghành y nhưng bố mẹ tôi hay chú bác tôi cũng đâu có giàu có gì hơn những nhà khác đâu. Không kể phải đi trực đêm hôm, làm việc lại rất vất vả và căng thẳng lắm chứ.

Anonymous nói...

Ai ra xích con chó số 6 lại dùm coi, sủa um xùm." mà mày có biết lương của 1 bs cũng chi bang luong của nguời ngành khác không(bac 1 :2.34*730), thấp hơn hiều so với với bon công an và bộ đội đấy, trong khi họ phải chiu trách nhiệm cao, học hành thì vất vả mày có thấy thế la không công bằng không?" Vâng, lương thấp nên bu lại cấu xé bệnh nhân chả khác gì bầy chó đói. Học hành vất vả đấy nhưng học xong là để đi hành người khác, vậy thì khổ cái chó gì. Còn về chuyện trách nghiệm, có thằng nào làm chết bệnh nhân mà bị truy cứu trách nghiệm hình sự chưa?

Nặc danh nói...

cho hay nguoi ke con me bon no wan tam deo j.khi nao benh roi tinh....

Nặc danh nói...

hjhj.em kug la bac sj ne.aj co nhu cau chua beh thi pm nhe em se chua cho nhjet tjh ma kug nhan phog bj nhjet tjh.hj.phone em la 0947045045

Nặc danh nói...

uh baj nay cung dc nhung hoi nang loi ("noi' chung"),nge nao chang co ng tot ke xau',chuj~ thj cung 1 so' thoi,vo dua ca nam the cung ko dc,zay thj nghe` nao` ma deo' chuj~ dc dung' hok.nhung ma cong nhan zo BV ma nhjn` may' em nay` cung~ do~ buon` ^^ (thong cam? lo e no' toi' ky` :D)

Nặc danh nói...

bai`viet nay` dc lam ma`.Ngon tu`xoay' vao tam hon` nhung ke bat luong.Toi cung dau long` thay cho nhung ke ac doc.The gian nhieu` bac si tot thi` cung dc may nguoi`.:)).Mr.Cuoi`

Nặc danh nói...

Nói thiệt là tui đọc cái bài của GN tui thấy có gì đó nó đã đã cái bụng.
Thứ nhứt: GN đã có một cái quan sát cực tốt hoạt động thường ngày của bệnh viện mới viết được như vậy: "một thằng giang hồ được đám bạn nó đưa vào viện cấp cứu..." Bầy tui tâm đắc và khâm phục GN viết bài có đầu tư. Tui cũng không hiểu như góc nhìn tại sao lại có kiểu trái khoáy tồn tại vậy. Có lẽ phải không thể giải đáp ngoài việc phải mượn thuyết nhà Phật để giải thích đó là Nhân Quả...mới có kiểu trả nợ kiểu vậy.
Thứ hai: Bây giờ có thể nói BS tâm huyết với lương tâm trở thành hiếm vô cùng... Vì vậy, việc GN phản ánh thì phản ánh cái đa số của xã hội thì đó cũng là chuyện dĩ nhiên. Ông "6" trách góc nhìn thì đó là cái nhìn thiển cận của ông "6". Chứ tui có thể cảm nhận được GN ở tận đáy lòng chẳng bao giờ đả kích những BS có lương tâm, và có lẽ bất cứ ai cũng nghĩ vậy.
Chúc GN và các đọc giả sức khỏe.

Nặc danh nói...

1 lũ vô học xoáy vào vấn đề một cách tiêu cực...bố tao làm giám đốc bv mà lương chỉ gần 4tr,giàu con mẹ đâu không thấy mà chỉ thấy cực. Đi làm từ sáng tới chiều về đã cực rồi còn bắt tay vào phòng mạch để kiếm thêm cho anh em tao ăn học, tính ra làm một ngày gần 13 tiếng.Nói tới giàu, giàu con mẹ chớ giàu,thứ mà bố tao đi không phải là BMW,Camry hay thậm chí là con matiz mà là con future đời 2000. ĐỪng bao giờ viết bài theo kiểu quơ đũa cả nắm nữa, tụi mày còn xúc phạm BS theo kiểu đó thì đừng có trách.

Nặc danh nói...

e^ cai thang 19 trach day lam cc gi nhau , tao bi tri~ vo benh vien ngoi dek dc , cung phai ngoi cho 2 tieng dong con me no 4 triu tien thuoc, tien phong ( o~ co 2 tieng . thuoc uong 2 ngay ) da the con phong bi` cho thag bac sy voi y ta , dis me cai loai bac si hut mau benh nhan, tao tha kham dong y con hon

Nặc danh nói...

Tư tưởng ngu lém!Cứ cho con vào nghề y đi,người nhà bác sỹ chế độ chăm sóc khác hoàn toàn với người ngoài,kể cả có nhiều tiền thế nào đi nữa.

Nặc danh nói...

moi~ cay moi~ hoa moi~ nha` moi~ canh? BS ma` tot' nhu bo' ong 19 thi` da~ tot'

Nặc danh nói...

thằng nào viết bài này quá đúng, quá hay. Tao mà gặp đựoc mày tao mời mày một bữa anh em mình no say. Say rồi đi chém chết hêt cái lũ chó chết mà được người ta gọi la BS ấy đi.

Nặc danh nói...

hay

Nặc danh nói...

đọc xong hay quá

Nặc danh nói...

đề tài bác sỹ và con chó nge tên rất hay

Nặc danh nói...

Thằng GN đúng là có cái mồm khiến người ta phải nể phục =))dù là lĩnh vực j` nó nói rồi thì ng ta khó mà cãi đc haizz

tieuthuchoithienlong nói...

Bs gjàu là bs có tàj, mỗj ca mổ thành công đc hưởng tjền hoa hồng, ko thì mở bv tư, đj bán thuốc, bs ko phảj aj cũng vô tâm, đều là ng cả, aj chả ham tjền. Bệnh nhân đc cứu họ thấy mắc nợ, họ trả = $, ko phảj aj cũng gjàu lòng nhân áj đâu. Mấy y tá, phụ tá ..., bọn này mớj hách dịch, làm cao, vì ngu, sợ máu, thấy ng bệnh thì nôn mửa, xỉu. Còn bs chính thì khác, hầu hết họ rất tốt. Hj, năm nay mình cũng thi đh y nè, ủng hộ mình nha. Nản

Nặc danh nói...

Làm nghề nào vô đạo đức đáng chết 1 thì làm bác sĩ vô đạo đức đáng chết 10.
GN viết hay. Cố phát huy.

Nặc danh nói...

e ở vũng tàu chỗ e ở có cái bệnh viện L^L*( :)) lê lợi ) bệnh viện này k biết tn nhưng " cứu " thì ít mà " giết " thì n` ........ 2 tuần trước e có nge tin nhỏ bạn đi mổ ruột thừa chạy vào viện thăm thì lại phải chạy wa nhà nó .......... ăn đám tang => k bh đến bviện này nheeeee ps : Tý chưa có acc =)

Nặc danh nói...

day dung la van de ma minh buc xuc tu lau.k ngo la van co nhiu nguoi nghi giong minh.minh cuc get bon bac si.cam thu!

Nặc danh nói...

ban viet bai nay hay day. kien thuc cua GN cung kha rong. nuoc minh ma dc nhiu ng nhu ban thi hay bit may

Nặc danh nói...

Đọc bài này mình thấy hay thật đấy. Các BS ở VN ( trừ những BS tốt ra )chúng nó là bọn chó má, nhìn thấy bệnh nhân là nó lao vào cắn xé, cướp bóc. Nếu không có tiền đút cho nó thì nó cho nằm đó cho đến chết thì thôi nó kh có tội. Có thế nó mới bị người nhà BN đâm chết, cần phải có nhiều " siêu nhân" như thế thì mói được.

Không phải là chúng ta không trả công cho chúng nó mà là chúng nó vòi thêm chặt chém BN. Chứ mỗi kgi vào viện thì chúng ta vẫn nộp đầy đủ viện phí đó chứ, có quỵt của chúng nó đâu.
Như ở BV Việt Đức không có tiền thì cứ năm ở hành lang mà chờ cho dù đã nộp đủ viện phí cho BV. Bọn y tá nó đòi trắng trợn luôn. Tôi đã từng đưa người bị TN vào Việt Đức rồi, mình làm đủ mọi thủ tục rồi mà nó cứ bảo đợi đến lượt nó gọi, nhưng đợi ỏ hành lang mãi mà chưa thấy gọi mà những người đến sau họ cứ vào trước trong khi người mình đưa đến thì cứ nằm ở trên băng ca đợi trong khi máu ở vết thương cứ chảy ra. Mình bức xúc quá vào bảo chúng nó thì chúng nó cho người ra băng bó qua loa rồi lại bảo đợi. Sau nghe bọn nó bảo mình là không biết điều và chậm hiểu, mấy người đưa người nhà vào viện họ bảo phải cho nó cái phong bì 500 để nó cho vào còn sau nếu phải mổ xẻ thì tuỳ từng mức độ, Từ bọn gây mê, BS, y tá...cứ phải vài triệu trở lên. Mình liền làm cái PB 500 dúi vào túi áo con y tá và ra ngoài chờ, vừa ngồi chưa nóng chỗ thì đã nghe thấy gọi vào và có cả người đẩy băng ca hộ. Lúc đấy mình mới thấy các cụ nói không có sai " Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn "
Mẹ cha lũ chó.

Nặc danh nói...

ở đâu cũng có nguời tốt nguời xấu, bác sĩ đéo ai mà cũng giàu, nói ngu thế, đcm thằng 20 nói ngu như lợn, nhìn đời qua lỗ đít

vogiacu nói...

hahaha chuyen ni xua nhu trai dat roi may bo ah dm thang s6 ca thang 19 nua deo bit ma sua du qua cho no an ba di ae oi

Nặc danh nói...

Ax. Đang bị mẹ bắt thi y. thôi lấy bài này ra làm cớ. :))))

Đăng nhận xét

Lưu ý:
- Trong mục "Nhận xét với tư cách", đăng nhập bằng tài khoản Gmail của bạn(Chọn "Tài khoản Google"). Nếu ko bạn chọn "Ẩn danh".(Nên đăng nhập để có thể tự xóa nhận xét của mình và lần sau đỡ phải chọn).